ลองนึกภาพปลาปรสิตดึกดำบรรพ์เมื่อราวกว่า 400 ล้านปี กลับมาเวียนว่ายราวกับมีชีวิตอีกครั้ง อาจดูน่าขนลุกไม่ใช่น้อย แต่โชคดีหน่อยที่หุ่นยนต์ AgnathaX ที่ถอดแบบมาจากปลาแลมป์เพรย์นั้นไม่ดูดเลือด แต่กลับเปิดเผยความลับด้านชีววิทยาที่เป็นที่ถกเถียงกันมาอย่างยาวนาน
หุ่นยนต์ AgnathaX ตั้งชื่อตามคำภาษาละตินคำว่า agnatha ที่แปลว่า “ไม่มีขากรรไกร” และตัวเลขโรมัน X ที่สื่อถึงโมดูลเชื่อมต่อกัน 10 ชิ้น เสมือนไขสันหลังจำลอง
Kamilo Melo ซึ่งเป็น CEO ของบริษัทด้านไบโอโรโบติกส์ชื่อว่า KM-RoBoTa และนักวิจัยจาก The Swiss Federal Institute of Technology Lausanne เผยว่า หุ่นยนต์ดังกล่าวได้ออกแบบมาเพื่อศึกษาไขสันหลังและระบบประสาทส่วนปลายของปลาที่เรียกว่า ปลาแลมป์เพรย์ ทำให้รู้จักระบบร่างกายของมนุษย์ได้มากยิ่งขึ้น เพราะระบบอวัยวะของปลาก็มีส่วนที่คล้ายกับของมนุษย์ตามวิวัฒนาการที่เปลี่ยนแปลงไม่มากนักในช่วงหลายร้อยล้านปีที่ผ่านมา
ทีมวิจัยกล่าวว่า หุ่นยนต์ว่ายน้ำนี้ให้ข้อมูลใหม่ที่เป็นที่ถกเถียงกันมานานในด้านประสาทวิทยาเกี่ยวกับระบบประสาทส่วนกลางและส่วนปลายกับการทำงานร่วมกับการเคลื่อนไหว โดยงานวิจัยได้เผยแพร่ในวารสาร Science Robotics เดือนสิงหาคมปีนี้
หลังจากทีมวิจัยตัดกระดูกสันหลังของหุ่นยนต์ไปหลายส่วน ก็พบว่าหุ่นยนต์ยังสามารถว่ายน้ำได้ เพราะเซนเซอร์ด้านนอกที่เลียนแบบระบบประสาทส่วนปลายในปลาแลมป์เพรย์นั้นยังรับรู้การสัมผัสกับน้ำ และปรับให้หุ่นยนต์ว่ายน้ำได้ โดยการศึกษาด้วยหุ่นยนต์นี้ทำให้นักวิจัยไม่ต้องทำให้ปลาแลมป์เพรย์ตัวเป็น ๆ บาดเจ็บแต่อย่างใด
Kamilo เผยว่า ขั้นต่อไปของโปรเจกต์วิจัยนี้เกี่ยวข้องกับความพยายามในการควบคุมหุ่นยนต์และทดสอบความสามารถในการว่ายน้ำในสภาพที่ท้าทายมากขึ้น เช่น น้ำไหลเชี่ยวแรง โดยงานวิจัยนี้น่าจะเป็นแนวทางสำหรับการพัฒนาหุ่นยนต์สำรวจใต้ทะเลในอนาคตได้ด้วย